Het Europees Parlement heeft in oktober 2019 ingestemd met een Europese richtlijn voor klokkenluiden. Deze nieuwe Europese richtlijn moet er onder andere voor gaan zorgen dat klokkenluiders beter worden beschermd. Ook wanneer zij misstanden rechtstreeks lekken naar de media, in plaats van deze eerst intern aan te kaarten.

Ook is volgens Mario Jansen (CEO van MeldBedrijfsMisstand) de definiëring van wat een klokkenluider is – in de nieuwe EU-richtlijn – veel breder opgenomen. Volgens de nieuwe richtlijn kan een klokkenluider namelijk iedereen zijn die misstanden binnen een werkgerelateerde omgeving ziet.
Denk hierbij aan vrijwilligers, stagiairs, zzp’ers en bijvoorbeeld aandeelhouders. “De groep mensen die
bescherming geniet wordt dus veel breder.”

De implementatie in nationale wetgeving mag maximaal twee jaar duren, de nieuwe regels gaan uiterlijk najaar 2021 gelden. Ook voor Nederlandse bedrijven, organisaties en overheden zal er veel moeten veranderen.

OOK RECHTSTREEKS MELDEN AAN MEDIA MOET BESCHERMING OPLEVEREN

Die nieuwe Europese richtlijn is duidelijk:

  • of intern melden
  • of extern melden bij een externe autoriteit (inspectiediensten, politie, ombudsman, etc.)
  • of melden naar de media

Voor dit laatste is in sommige landen, ook in Nederland, nu nog niets geregeld. Dus wanneer je ‘lekt’ naar de media, heb je op dit moment nog geen recht op bescherming. Alleen wanneer je een misstand eerst intern meldt, dan eventueel extern en in laatste instantie bij het Huis voor klokkenluiders. De Europese richtlijn stelt nu dat alle vormen van melden bescherming moeten genieten.

EERST RECHTSTREEKS MELDEN AANMOEDIGEN BIJ WERKNEMERS

Het wordt voor organisaties dus zaak om de interne meldregeling heel erg goed op orde te hebben. De verwachting is namelijk dat het aantal klokkenluiders gaat stijgen. Eerst intern melden moet worden aangemoedigd. Momenteel hebben bedrijven geen interne meldregeling of slechts een meldregeling waar men niet volledig anoniem een misstand kan melden. Volgens Jansen een gemiste kans!

ONAFHANKELIJK INTERN (ANONIEM) MELDPUNT BELANGRIJK

Mario Jansen vertelt dat het dan ook essentieel is dat werknemers een probleem veilig bij hun werkgever kunnen melden. Een onafhankelijk intern (anoniem) meldpunt is van onschatbare waarde voor ieder bedrijf. MeldBedrijfsMisstand heeft een aantal jaren geleden een doeltreffend onafhankelijk meldsysteem ontwikkeld. Bij dit meldpunt kunnen werknemers anoniem een (vermoedelijke) misstand bij de werkgever middels een derde onafhankelijke partij melden. Bovendien blijft door middel van dit meldsysteem een dialoog tussen de (anonieme) melder en de behandelaar(s) van het bedrijf gewoon mogelijk.

BESTAANDE MELDREGELING TEGEN HET LICHT HOUDEN

Het is dan ook noodzakelijk om de bestaande meldregeling tegen het licht te houden. Wanneer je als werkgever namelijk beschikt over een effectief, efficiënt en vooral veilig intern meldpunt, dan zullen jouw werknemers gerust zijn om misstanden eerst intern te melden. Alleen op die manier krijg je als werkgever de kans om meldingen te detecteren en op te lossen.

Je moet er toch zeker niet aan denken dat jouw werknemers direct met gevoelige informatie naar de autoriteiten gaan (extern melden) of nog erger naar de media lekken. Je wilt niet uit de krant of via sociale media vernemen welke misstand er speelt binnen jouw organisatie. Bovendien is de kans groot dat je nadien ook de wetshandhaving nog op bezoek krijgt.

Het onafhankelijke meldsysteem van MeldBedrijfsMisstand biedt meerdere voordelen en de voordelen wegen zeker op tegen de kosten, die nagenoeg verwaarloosbaar zijn. Ook zijn de nadelen die vroeger aan een anoniem meldpunt kleefden door de techniek van tegenwoordig volledig weggenomen.

BESTAANDE MELDREGELING TEGEN HET LICHT HOUDEN

Volgens Jansen is elke melding binnen jouw organisatie, een teken aan de wand wat niet genegeerd mag worden. Bovendien heeft een medewerker bij het melden van een misstand meer te verliezen dan te winnen. Hij of zij zal er echt geen loonsverhoging voor krijgen maar hij of zij loopt wel het risico op bijvoorbeeld vergelding door betrokken collega(‘s), overplaatsing of zelfs ontslag. “Buiten dat,” haalt Jansen aan, “kun je je voorstellen dat bijvoorbeeld de drempel voor een schoonmaakmedewerker in een ziekenhuis om schriftelijk de Raad van Bestuur te informeren, veel te hoog is. Iedereen met oren en ogen in een organisatie is belangrijk en moet gehoord worden, dat moet op een zo laagdrempelige manier kunnen.”

Leave a Reply